Het lectoraat Sustainable River Management aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) gaat onderzoek naar de prijsverschillen tussen dijkversterkingen in Duitsland en Nederland. Onze oosterburen verzwaren hun rivierdijken voor minder dan de helft van de kosten die wij in Nederland maken. Opdrachtgever is het Regieorgaan SIA, dat ressorteert onder de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
In Duitsland is de kostprijs van dijkversterking per kilometer ongeveer 5 miljoen euro. Dat bedrag is veel lager dan de investeringen die we in Nederland doen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). Hier zijn met de versterking van rivierdijken op veel HWBP-trajecten kosten gemoeid van 14 tot 17 miljoen euro per kilometer. Dat prijsverschil is niet altijd zo groot geweest; aan onze kant van de grens is de kostprijs van dijkversterkingen in de afgelopen jaren bijna verdubbeld.
Project Rheinwerk
SIA honoreerde een onderzoeksvoorstel van HAN-lector Jeroen Rijke om de kostenverschillen te analyseren. Zijn onderzoeksgroep gaat onder de naam Project Rheinwerk de Nederlandse en Duitse aanpak in beeld brengen, waarbij hij zowel de inhoudelijke als procesmatige kant van planning, ontwerp, uitvoering en beheer belicht. Het onderzoek, waarbij de HAN samenwerkt met de Duitse Arbeidsgruppe Hochwasser, gaat twee jaar duren.
De studie richt zich op de dijkversterking langs de Niederrhein en Rijntakken in Nordrhein-Westfalen. Het HWBP-management is positief over het onderzoek.
De toename van kosten in Nederland heeft een complex aan maatschappelijke oorzaken, zoals PFAS-problematiek, zand- en kleischaarste en vooral ook personeelstekort. Dat noopt tot efficiëntere inzet van civieltechnische mensen. De initiatiefnemers hopen dat het onderzoeksproject sleutels aanreikt om de uitvoerbaarheid van rivierprojecten te vergroten.
Verschillende uitgangspunten
Van enkele facetten is bekend dat de Duitsers die anders aanpakken. De Nederlandse hoogwaterbescherming stoelt op een risicobenadering, waar de Duitsers overschrijdingsnormen als uitgangspunt hanteren. Daarnaast worden Duitse dijken vooral helemaal vernieuwd, terwijl we in Nederland gewend zijn om bestaande dijklichamen te verbreden en versterken. Ook werken de oosterburen met gestandaardiseerde ontwerpen, zoals eerder dit jaar de Vereniging van Waterbouwers ook voor Nederland bepleitte als uitvoeringsversneller.
