De zoutdam in het Binnenspuikanaal in IJmuiden werkt niet naar behoren. Door de dam daalt het waterpeil in het kanaal, wat voor schade aan de pompen van het Spuigemaal kan zorgen.
Bij elke schutting van zeeschepen die via de Zeesluis IJmuiden het Noordzeekanaal opvaren, treedt er verzilting op. Zoutdam IJmuiden moet deze verzilting tegengaan. Onderzoek van Deltares, in opdracht van Rijkswaterstaat (RWS), toont echter aan dat de zoutdam niet naar behoren werkt en dat het waterpeil in het Binnenspuikanaal sterker daalt vlak voor de pompen van het Spuigemaal dan eerder voorzien.
Grotere invloed dan voorzien
Bij een te laag peil kunnen de pompen niet op volle krachten draaien. Dit is om schade aan de pompen te voorkomen. Dat leidt er echter ook toe dat het waterpeil minder goed preventief verlaagd kan worden als er veel neerslag is. De zoutdam, die zich momenteel in de testfase bevindt, heeft daarmee een grotere invloed op het waterpeil van het Amsterdam-Rijnkanaal en het Noordzeekanaal dan eerder voorzien. Als de pompen kapot gaan, dreigt er wateroverlast voor circa vier miljoen mensen in Nederland.
RWS heeft jaren aan het project gerekend. Ook is er vooraf een schaalmodel gebouwd, die de werking van de zoutdam nabootst. "Met dit effect is helaas geen rekening gehouden", zegt Jan Rienstra van Rijkswaterstaat tegen NH. "Bij de vooronderzoeken is vooral gekeken naar of de dam ook deed wat hij moest doen: zout en zoet water scheiden."
Aanbevelingen
Deltares heeft een aantal aanbevelingen voor de korte termijn gedaan. De belangrijkste aanbeveling is het openzetten van de zakdeur van de zoutdam. Daardoor zal er zoetwater in de bovenste laag langs de zoutdam stromen, waardoor het waterpeil weer stijgt. Dat heeft echter wel tot gevolg dat de zoutdam niet volledig inzetbaar is om verzilting door het gebruik van de zeesluis tegen te gaan.
Daarnaast doet Deltares aanbevelingen over het aanbrengen van een beveiliging van de pompen tegen een te laag waterpeil en het inzetten van de zeesluis voor het afvoeren van water. Ook kunnen de pompen beter op een lagere snelheid draaien.
Voor oplossingen op de lange termijn is er begonnen met een studie voor de vernieuwing van het Spui- en Gemaalcomplex IJmuiden met vernieuwde, dieper gelegen pompen in het gemaal.
