In Nederland zijn we gewend aan betaalbaar drinkwater van topkwaliteit, maar om dat ook in de toekomst zo te houden is nu actie nodig. Dat stelt de Rli (Raad voor de leefomgeving en infrastructuur) in zijn advies ‘Zorg voor water: de toekomst van ons drinkwater als gezamenlijke opgave’. Dat advies is op 30 april aangeboden aan minister Vincent Karremans van IenW.
De gevolgen van klimaatverandering, waterverontreiniging en bevolkingsgroei zijn voor de drinkwatervoorziening ingrijpend, zo staat te lezen in het advies. Om ook op de lange termijn verzekerd te zijn van voldoende, schoon en betaalbaar drinkwater moet nu al worden ingegrepen in het zoetwatersysteem, is er extra ruimte nodig voor de drinkwatervoorziening en moeten overheden veel daadkrachtiger invulling geven aan hun verantwoordelijkheid voor het drinkwater.
Gezond zoetwatersysteem
De belangrijkste bron voor drinkwater is het zoetwatersysteem, het geheel van alle grondwater, sloten, rivieren en meren. De raad acht het voor de toekomst onvermijdelijk dat deze bron op orde wordt gebracht door te zorgen voor een gezond zoetwatersysteem. Dat betekent vervuiling aanpakken en water langer vasthouden. De ingrepen die dat vraagt overstijgen echter de verantwoordelijkheid en mogelijkheden van individuele drinkwaterbedrijven. De rijksoverheid en medeoverheden zullen daarom samen met hen aan de slag moeten.
Nationale drinkwaterstrategie
De minister van IenW moet als stelstelverantwoordelijke het initiatief nemen om met betrokken partijen (alle overheden en drinkwaterbedrijven) tot een brede drinkwaterstrategie te komen. Deze nationale drinkwaterstrategie bevat de reservering van de benodigde ruimte in Nederland, de samenwerking tussen overheden en drinkwaterbedrijven en de financiering. De strategie is niet vrijblijvend. De raad adviseert de rijksoverheid om financieel deel te nemen in de drinkwaterbedrijven. Op die manier kan het Rijk bijdragen aan de noodzakelijke investeringen én zorgen voor meer sturing en coördinatie over de verzorgingsgebieden van de drinkwaterbedrijven heen.
Eerlijke prijsstijging van drinkwater
Het zorgvuldig omgaan met drinkwater en waterbesparing is een cruciaal element van een toekomstbestendige drinkwatervoorziening. De drinkwatertarieven zullen moeten stijgen om de toenemende investeringen in de drinkwatervoorziening te kunnen bekostigen én om besparing van drinkwater te realiseren. Dat moet op een rechtvaardige manier gebeuren. De raad adviseert daarom om betaling volledig naar gebruik (variabel maken van het vastrecht) en een hoog tarief voor excessief gebruik in te voeren.
