Deltares en de internationale bandenindustrie hebben een model ontwikkeld waarmee de verspreiding van slijpseldeeltjes van banden en wegdekken wereldwijd in beeld kan worden gebracht. Het model is toepasbaar op zowel water als bodem en moet beleidsmakers helpen bij het nemen van voorzorgsmaatregelen. Een volgende ontwikkelingsfase is al in gang gezet.
Bij de wrijving tussen band en wegdek ontstaan zogenoemde TRWP: Tire-and Road Wear Particles. Deze deeltjes komen terecht in de atmosfeer, het water en de bodem. Hoewel het belang van het volgen van die routes al langer werd onderkend, ontbrak tot nu toe een betrouwbare methode om dat in kaart te brengen. Vooral de verspreiding via afstromend regenwater naar waterwegen was onduidelijk.
Massabalansmodel op mondiale schaal
Het nieuwe model werkt met een zogenoemd massabalansmodel, waarmee deeltjes op een behoorlijk schaalniveau gevolgd en voorspeld kunnen worden in stroomgebieden. Het systeem maakt gebruik van mondiale en lokale datasets en open-source modelsystemen, waaronder de ERA5 klimaatdataset van. De aanpak is gevalideerd aan de hand van veldmetingen in stroomgebieden op drie continenten: de Seine in Frankrijk, de Chesapeake Bay in de Verenigde Staten en de Yodo-rivier in Japan.
Grote verschillen per stroomgebied
De resultaten laten aanzienlijke verschillen zien in de hoeveelheid TRWP die het oppervlaktewater bereikt. Afhankelijk van factoren als de omvang van het stroomgebied, de mate van verstedelijking, het klimaat en de hemelwaterinfrastructuur, varieert het aandeel dat uiteindelijk estuaria bereikt van twee tot achttien procent. Verbeterde behandeling van afstromend regenwater kan het transport van TRWP naar oppervlaktewateren met de helft verminderen, zo blijkt uit de studie.
Beperkingen en vervolgstappen
De onderzoekers wijzen ook op beperkingen. Gedetailleerde lokale gegevens ontbreken en er bestaan onzekerheden over de precieze samenstelling van TRWP. Meer monitoringscampagnes in bodem, water en sediment zijn nodig, evenals standaardisatie van meetmethoden om de nauwkeurigheid te vergroten.
Deltares werkte voor het model samen met The Tire Industry Project, onderdeel van de World Business Council for Sustainable Development. Het model is open access beschikbaar gesteld. Een volgende ontwikkelingsfase is al gestart, gericht op een verbeterde mondiale balans en bredere toegankelijkheid buiten de wetenschappelijke gemeenschap.
