De Parijse metrolijn 6 op de Pont de Bir-Hakeim
De Parijse metrolijn 6 op de Pont de Bir-Hakeim | Foto Wikimedia Commons

Het vermaarde metronetwerk van Parijs krijgt een ongekende upgrade en uitbreiding met de zogeheten Grand Paris Express: een nieuw 200 kilometer lang netwerk dat vier lijnen en 68 gloednieuwe stations aan het netwerk zal toevoegen. Nouveauté: De metro’s hebben geen bestuurder meer.

Het metronet van Parijs, gebouwd net na 1900, telt 800 kilometer spoor en vervoert nu bijna vier miljoen passagiers per dag. De verouderde faciliteiten en infrastructuur kraken onder de groeiende bevolking van de stad. Vooral voor bewoners van de minder trendy buitenwijken is het een beproeving om hun werk in de stad te bereiken en ’s avonds weer thuis te komen. Om te zorgen dat mensen toch het ov gebruiken worden de bestaande veertien lijnen uitgebreid naar achttien trajecten. Die uitbreiding vormt een extra ring rond het bestaande netwerk, en verbindt de voorsteden en de vliegvelden Orly en Charles de Gaulle met de stad.

Megaproject

De bouw van de Grand Paris Express startte in 2016, en is volgens de Franse regering het grootste civiele infrastructuurproject in Europa.

Volgens Mohamed Mezghani, secretaris-generaal van de International Association of Public Transport in Brussel, plaatsen de nieuwe lijnen Parijs in de voorhoede van de stedelijke openbaarvervoernetwerken – naast Tokio, Moskou en Washington D.C. Goede connecties tussen voorsteden onderling beperken de verkeersbelasting van de stadscentra, en hebben positieve impact op het milieu doordat mensen een comfortabel alternatief voor de auto aangereikt krijgen, aldus Mezghani.
Dat is ook precies waar Parijs op hoopt: dat de Grand Paris Express de ov-reistijd van voorstad naar voorstad aanzienlijk zal verkorten en het autogebruik voor inwoners van de regio Groot-Parijs zal verminderen.

Vertraagde oplevering

Het oorspronkelijke plan was om de hele Grand Paris Express operationeel te hebben voor de start van de Olympische Spelen in augustus 2024. Het project is in de loop der jaren echter met meerdere tegenslagen geconfronteerd, waaronder overstromingen op bouwplaatsen, vertragingen bij de levering van apparatuur en vooral de Covidpandemie. Daardoor zal hoogstens een deel van de nieuwe infrastructuur tijdens de Spelen gebruikt kunnen worden. Naar verwachting zal alleen de verlenging van lijn 14 naar de luchthaven Orly op tijd open gaan. Volgens de officiële website van het project zullen de andere lijnen vanaf eind 2025 geleidelijk in gebruik worden genomen.

Zelfrijdend

In tegenstelling tot andere metrolijnen zal de Grand Paris Express gebruikmaken van zelfrijdende treinen, en vormt het een volledig automatisch transportnetwerk. Dat betekent dat het systeem vrij is van arbeidsmarktproblemen, zoals de moeilijkheid om voldoende personeel te werven en op te leiden. Maar in het veelvuldig door stakingen geplaagde Frankrijk is ook de ongevoeligheid voor arbeidsonrust een belangrijk argument voor zelfrijdend materieel.

Onlangs is de eerste proefrit met de nieuwe ‘TGV-M-trein’ gemaakt. De 108 meter lange trein van zes wagons, de eerste in zijn soort geproduceerd door Alstom, maakte zijn feestelijk debuut met een testrit op een deeltraject van de nieuwe lijn 15 in de buitenwijk Champigy-sur-Marne.