De binnenvaartwereld wijst gebrekkig beheer van bruggen, sluizen en vaarwegen aan als mede-oorzaak van wetsovertredingen die schippers begaan. Brancheorganisatie Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) reageerde daarmee op bevindingen van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Die constateert in een inspectierapport dat binnenvaartschippers de regels steeds minder goed naleven. Daardoor nemen veiligheidsrisico’s toe, aldus de ILT.
De ILT is belast met toezicht op de naleving van de Binnenvaartwet (Bvw) en de Arbeidstijdenwet (Atw). De recente rapportage betreft de inspecties van 2021 en 2022. Bij alle 115 geïnspecteerde binnenvaartbedrijven was sprake van een of meerdere wetsovertredingen. De ILT deelde 1122 waarschuwingen uit; 23 schippers werden beboet voor in totaal 105 tekortkomingen. Geen enkel bedrijf hield het vaartijdenboek correct bij. Ruim de helft van de gecontroleerde schepen hield zich niet aan de verplichte rusttijden.
Oorzaken
De inspectieresultaten zijn slechter dan voorgaande jaren. Het ILT-rapport benoemt ook oorzaken van de verslechterde situatie. Daartoe horen personeelstekort op de schepen, hoge werkdruk door contracteisen en complexe regelgeving.
KBN benoemt ook in een reactie bij de NOS ok andere oorzaken. De brancheorganisatie deelt de zorg over de terugloop in nakoming van wetten. Woordvoerder Henriëtte Schreuders stelt dat noemt ook vertragingen, doordat een sluis of brug niet (op tijd) wordt bediend door personeelsgebrek of achterstallig onderhoud als oorzaak van wetsovertredingen. Sunniva Fluitsma van de Algemeene Schippers Vereeniging en zelf ook binnenvaartschipper voegt toe dat achterstallig onderhoud op vaarroutes veelvuldig omvaren of wachten vergt: "Soms liggen we gestremd in een kapotte sluis en komen we daardoor over de vaartijd heen.” KBN kondigde aan met hun leden de knelpunten rond naleving van de regels te inventariseren. De brancheorganisatie wil in overleg met de ILT verbeteringen bewerkstelligen.
Betere registratievorm zoeken
Waar de binnenvaartwereld en de ILT het over eens zijn, is dat er een betere registratievorm moet komen dan het huidige vaartijdenboek. Dat is al veertig jaar onveranderd en voldoet niet meer aan de praktijkomstandigheden voor binnenvaartschippers. ILT wil in Europees verband werken aan een digitaal, gebruiksvriendelijk controlemiddel. Het feit dat het vaartijdenboek niet meer voldoet is volgens de inspectie echter geen hoofdoorzaak van onvolkomenheden in de registratie van vaar- en rusttijden.
Veiligheid
Het aantal scheepsongevallen op de Nederlandse binnenwateren is in 2022 toegenomen, constateerde Rijkswaterstaat in een rapportage in 2023. Dat zijn cijfers die betrekking hebben op zowel recreatie- als beroepsvaart. De verslechtering komt ook op het conto van de binnenvaart. Met name de aanvaringen met kunstwerken zijn daarbij een aandachtspunt, aldus RWS.
De ILT noemt het mogelijke verband tussen overtreding van vaar- en rusttijden en sommige ongevallen. De voornaamste ongevalsoorzaak is menselijk falen; daar speelt vermoeidheid een rol in.
De inspectierapporten over 2023 zijn nog niet beschikbaar; die volgen later dit jaar.
