Volgens NRC concludeert het ILT-rapport ‘Borging van de nationale ruimtelijke belangen’ dat nationale ruimtelijke belangen vaak in de knel komen door de decentralisatie van de ruimtelijke ordening. Zo zouden lagere overheden onder meer te weinig oog hebben voor het dichtslibben van landelijke vaarwegen, het behoud van erfgoed, het verrommelen van het landschap en natuurcompensatie bij grote infrastructurele projecten (foto: Bert Kaufmann/CC).

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) herkent zich niet in het beeld dat op 9 februari in NRC Handelsblad werd geschetst over het document ‘Borging van de nationale ruimtelijke belangen’. Volgens de ILT heeft de dienst vanuit geen enkel ministerie druk ervaren om het document niet te publiceren of om het jaarverslag aan te passen.

Volgens het artikel in NRC Handelsblad botsten ambtenaren van Binnenlandse Zaken met de inspectie over het rapport en werden vervolgens de conclusies in het jaarverslag 2018 verdraaid. Het betrof volgens de krant een kritisch rapport over het falen van het landelijke beleid voor ruimtelijke ordening. Het rapport zou volgens NRC aantonen dat nationale ruimtelijke belangen vaak in de knel komen door de decentralisatie van de ruimtelijke ordening. De inspecteurs van de ILT wilden het kritische rapport graag delen met de Tweede Kamer en met minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66), die verantwoordelijk is voor ruimtelijke ontwikkeling. Maar volgens bronnen van NRC liet het ministerie na het lezen van het concept-jaarverslag de ILT weten niet om de rapportage te hebben gevraagd. Het rapport werd niet gepubliceerd, maar aangemerkt als een ‘intern document’. Dientengevolge werd het ook niet met de Tweede Kamer gedeeld.

‘Beslissing door ILT genomen’
‘De beslissing om het document niet als zelfstandig rapport te publiceren, maar de conclusie in het jaarverslag op te nemen, is door de ILT zelf genomen’, schrijft de ILT in een reactie op haar eigen website. ‘De reden hiervan is: de meeste onderliggende signalen en rapportages waren al eerder aangeboden en/of gepubliceerd. In het jaarverslag 2018 is het document – zoals gebruikelijk – kort benoemd.’

Geen juiste weergave van de conclusie
Volgens de ILT is het gebruikelijk om een jaarverslag voorafgaand aan publicatie voor te leggen aan de betrokken partijen voor een check op feitelijke onjuistheden. ‘Ongelukkigerwijs is daarna een aangepaste tekst in het jaarverslag terechtgekomen die geen juiste weergave van de conclusie weergeeft’, aldus de ILT. In een latere publicatie (de ILT-brede Risicoanalyse) is volgens de inspectie wél een correcte samenvatting opgenomen. De ILT heeft NRC het volledige document integraal verstrekt en zegt daarmee aan te tonen dat de inspectie open was over het document en de onderliggende stukken.