Dijk van gebiedseigen grond foto Steilranddijk
Innovatief en duurzaam dijkconcept van Fugro is ontworpen in Ooijen-Wanssum met meer natuurontwikkeling, recreatie en landbouw.

Speciaal voor de gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum heeft Fugro samen met landschapsarchitect H+N+S innovatieve dijken van gebiedseigen grond ontwikkeld. Nu dit nieuwe bouwconcept zijn veiligheid en duurzaamheid heeft bewezen, is er ook uit andere regio’s belangstelling. Vanaf dit jaar zijn de dorpen in het gebied Ooijen-Wanssum (Limburg) beschermd tegen hoogwater. Ter afsluiting van het project vindt een bijeenkomst voor omwonenden plaats op 9 juni. Belangstellenden krijgen dan een uitgebreide lezing over deze dijkconcepten.

Na de overstromingen in 1993 en 1995 zijn noodmaatregelen genomen om herhaling te voorkomen. Tussen Ooijen en Wanssum, langs de Maas, mocht niet meer worden gebouwd. Voor bewoners, boerenbedrijven en de haven was dit vervelend, vanwege beperkingen voor economische en recreatieve activiteiten. Daarom zijn het Rijk, de provincie en de gemeenten op zoek gegaan naar een oplossing met twee doelen: garantie van de hoogwaterveiligheid, en ruimte voor economie en recreatie.

Gebiedseigen grond

Aannemerscombinatie Mooder Maas nam het gebied op de schop. Geo-data specialist Fugro heeft samen met H+N+S duurzame dijken ontwikkeld. Bij de aanleg vindt de aanvoer van bouwstoffen normaal gesproken plaats door CO2-uitstotende schepen en vrachtwagens. Tegelijkertijd moest uitdieping van een zijgeul de Maas meer ruimte geven. De grond is nu niet afgevoerd, maar is met uitgebreide laboratorium­onderzoeken op sterkte beoordeeld door Fugro. In een 300 meter lange golfgoot is de dijk nagebootst en zijn tonnen grond uit Ooijen getest. De resultaten bewezen dat het materiaal veilig toepasbaar is voor deze dijken. “Daarmee sla je twee vliegen in één klap’, aldus Leo Zwang, projectdirecteur van Fugro. ‘Je hoeft geen grond af te voeren én geen klei van elders aan te voeren. Omdat 3,7 miljoen kuub grond nodig was, leverde dit hergebruik een enorme besparing op qua transportbewegingen, wel 20.000 ton minder CO2-uitstoot voor het project!”

Aansluiting bij terassenlandschap

Samen met bewoners is ook gezocht naar een ‘gebiedseigen grond’ model voor mogelijke natuurontwikkeling, recreatie en landbouw, wat aansluit bij het terrassenlandschap. Voor extra veiligheid en natuurontwikkeling heeft de dijk aan de rivierzijde een uiterwaardengebied voor erosie en natuurontwikkeling én aan de binnenzijde een talud met een flauwe helling voor veiligheid, recreatie, natuur en bedrijvigheid. Deze Limburgse oplossing won al de Waterinnovatieprijs van de waterschappen. Het nationale Hoogwaterbeschermingsprogramma heeft het dijkconcept overgenomen als voorbeeld hoe dijkversterking een bredere functie krijgt dan alleen zorgen voor droge voeten. En daarbij nog duurzamer én goedkoper te zijn ook.