De afhandeling van de schade aan huizen langs Kanaal Almelo-De Haandrik, veroorzaakt door werkzaamheden aan de vaarweg, verloopt moeizaam. Deskundigen zien gelijkenissen met de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen.
Onderzoek van De Twentsche Courant Tubantia, in samenwerking met journalistiek platform Pointer van KRO-NCRV, toont aan dat de provincie Overijssel weinig tot geen onafhankelijkheid heeft ingebouwd in het proces van schadeafhandeling voor gedupeerden in Vroomshoop en omgeving. Dat trekt volgens de krant ‘diepe sporen in de lokale gemeenschap’. Niet alleen fysieke sporen in de vorm van scheuren in huizen, ook mentale in de vorm van ‘een knauw in het vertrouwen van gedupeerden in de provinciale overheid’. Tachtig bewoners maakten al bezwaar, vier daarvan stappen naar de rechter.
Voor afhandeling schade volledig afhankelijk van de provincie
Na werkzaamheden aan het kanaal (tussen 2011 en 2016) werd schade geconstateerd aan circa vierhonderd woningen tussen Daarlerveen en Beerzerveld. De gedupeerde huiseigenaren blijken in het hele proces van schadeafhandeling volledig afhankelijk te zijn van de provincie Overijssel, constateren Tubantia en Pointer. Zowel het onderzoek naar de schades aan de huizen, als het opstellen van een schaderegeling, het afhandelen van de schademeldingen én het bepalen van de hoogte van de schadevergoeding, alle stappen van dat proces worden door de provincie gedirigeerd. Bovendien kunnen bewoners die het niet eens zijn met de schadevergoeding alleen bij de provincie bezwaar maken, die vervolgens beoordeelt of de schadevergoeding correct was of niet.
Wettelijk toegestaan
In het artikel in Tubantia zegt Herman Bröring, hoogleraar bestuursrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen, dat de werkwijze van de provincie Overijssel wettelijk is toegestaan. “Juridisch klopt het dat je bij een bezwaar opnieuw bij Gedeputeerde Staten uitkomt, die vervolgens hun eigen beslissing moeten heroverwegen. Maar daarbij zouden GS zich moeten laten adviseren door een onafhankelijke club mensen. Dat voelt beter, gedupeerden zien dan ook andere gezichten.” Volgens de hoogleraar is de behandeling van schadeclaims semi-rechterlijk werk en daarom zou het in zijn ogen op afstand van politiek en bestuur moeten gebeuren. De schaderegeling is volgens Bröring op papier goed, maar de provincie houdt de toepassing erg dicht bij zichzelf en dat vindt hij gezien de aard van de taak en uit oogpunt van vertrouwen van bewoners niet verstandig. Hij ziet veel gelijkenissen met de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen. Voor een bewoner is het volgens hem erg moeilijk om in dit soort zaken je gelijk te halen of om het gevoel te krijgen dat het goed is verlopen.
Gerenommeerde bureaus
Verantwoordelijk gedeputeerde Bert Boerman stelt in het Tubantia-artikel echter dat er zeker wel sprake is van onafhankelijkheid: “De onderzoeken zijn uitgevoerd door gerenommeerde bureaus, Deltares en TNO. Die laten zich echt niet door provincie voorschrijven wat ze moeten opschrijven, ook al betalen wij het onderzoek. Dat is volledig onafhankelijk.”
Ombudsman
De bewoners wenden zich nu tot de Nationale ombudsman. Hoogleraar Stefan van Baars deed dat op eigen initiatief al eerder dit jaar. De ombudsman heeft de zaak echter nog niet opgepakt, omdat er meerdere verzoeken nodig zijn. Die gaan de bewoners nu dus indienen.
Pop-up redactie
Onderzoeksjournalisten van Pointer (KRO-NCRV) zaten in september een maand lang in Twente. Vanuit de pop-up redactie in het centrum van Almelo onderzochten ze met Tubantia onderwerpen en ervaringen die inwoners aandroegen. Dat heeft geleid tot radio- en tv-uitzendingen die in oktober worden uitgezonden. De uitzending ‘Het kanaaldrama’ was zondag 9 oktober te zien op NPO2 (terug te kijken via NPO Start Gemist).
