Klimaatverandering heeft zeer ingrijpende gevolgen, die niet onbeperkt op te vangen zijn met aanpassingen. Dat stelt het nieuwe IPCC-rapport dat het klimaatpanel van de VN presenteerde op 27 februari. De Nederlandse waterschappen geven aan dat de gevolgen van klimaatverandering in Nederland merkbaar zijn. Zij vinden dat bij ruimtelijke plannen de rol van water en bodem leidend moet zijn. De waterschappen roepen op tot vaststelling van een landelijke maatlat voor klimaatbestendig bouwen.
UVW-voorzitter Rogier van der Sande stelt in een reactie op het jongste IPCC-rapport: “We zien nu al de effecten van klimaatverandering en een toename van weersextremen, ook in Nederland. We moeten ons aanpassen aan die verandering en ons voorbereiden op hogere temperaturen, langdurige droogte en meer neerslag en piekbuien. Daarbij moeten we ver vooruit kijken, maar bovenal nu al handelen. We moeten Nederland niet op de oude manier vol bouwen, maar slimme en waterbewuste keuzes maken. De landelijke maatlat voor klimaatbestendig bouwen die minister de Jonge heeft toegezegd, is hiervoor een belangrijke stap in de goede richting.”
Investeren in weerbaarheid
De waterschappen zien graag dat waterbeheerders vanaf ‘moment nul’ bij ruimtelijke keuzes betrokken zijn. Zij onderschrijven echter de IPCC-analyse dat de grenzen van maakbaarheid zijn bereikt, en dat maatregelen niet alle problemen voor kunnen zijn.
De investeringen in waterveiligheid, schoon en voldoende water zullen nog moeten groeien. Van der Sande maakt duidelijk dat dat niet alleen van de waterschappen kan komen. Bovenop hun hun jaarlijkse investering van 3,2 miljard euro zijn ook financiële inspanningen van andere overheidsorganen nodig om bijvoorbeeld het Deltaprogramma versneld uit te voeren.
Daarnaast is het nodig om te blijven werken aan verduurzaming. Alternatieven zoeken voor aardgas is niet alleen geopolitiek actueel, maar ook een verduurzamingsvraagstuk. De waterschappen bieden alternatieven met aquathermie en biogas, en stellen zij locaties beschikbaar voor zonnepanelen en windmolens.
Kennis beschikbaar stellen
Klimaatverandering treft de armste regio’s in de wereld het hardst, zo stelt ook het IPCC-rapport Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Nederland kan als koplopen op het kennisgebied water en bodem een rol spelen in de hulp in andere delen van de wereld. Dat is vervat in het internationale programma Blue deal, dat de waterschappen samen hebben opgezet met de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Buitenlandse Zaken. Van der Sande stelt dat dat niet alleen een kwestie is van kennis brengen; er is ook nieuwe kennis te hálen bij partnerschappen binnen de Blue Deal. “Er ontstaan nieuwe ideeën en ervaringen die ook in Nederland gebruikt kunnen worden. Zo hebben landen als Zuid-Afrika al jarenlange ervaring met droogte, iets wat in de Nederland relatief nieuw is.”
Vervolgrapportages IPCC
In maart volgt het rapport over de mogelijkheden om klimaatverandering te beperken. In het najaar verschijnt het samenvattende syntheserapport in aanloop naar de klimaattop in 2023 over de voortgang van de afspraken uit het Klimaatakkoord van Parijs.
