In onderhandelingen tussen netbeheerders en particuliere grondeigenaren worden onder meer afspraken gemaakt over het tijdelijk gebruik en de latere toegankelijkheid van grond voor aanleg en het onderhoud van kabels en leidingen (foto: Rasbak/CC).

Netbeheer Nederland (NBNL) en drinkwaterbrancheorganisatie Vewin hebben gezamenlijk het Platform Leg- en ligrechten opgericht. Dat platform gaat ondersteuning bieden bij de totstandkoming van redelijke voorwaarden bij contracten voor het leggen en beheren van kabels en leidingen in particuliere grond. Zowel energienetbeheerders als waterbedrijven maken regelmatig dergelijke afspraken met particuliere grondeigenaren.

Het platform moet ervoor gaan zorgen dat voortaan transparant geborgd is dat de voorwaarden die de netbeheerders hanteren, voldoen aan de daaraan redelijkerwijs en wettelijk te stellen eisen. Aanleiding voor de oprichting van het platform was het recente beëindigen van het ‘vaste’ bilaterale overleg met landbouworganisatie LTO. In dat overleg werden voorheen de voorwaardensets besproken die NBNL en Vewin gewoonlijk hanteren bij de onderhandelingen met particuliere grondeigenaren. In dergelijke onderhandelingen – vaak een complex en tijdrovend proces – worden onder meer afspraken gemaakt over het tijdelijk gebruik en de latere toegankelijkheid van grond voor aanleg en het onderhoud.

Fungeren als intermediair
De beëindiging van het bilaterale overleg met de LTO gaf Vewin en NBNL de stimulans om te kijken hoe dit onderhandelingsproces voor hun specifieke branche verder verbeterd kan worden en hoe de redelijkheid en juridische legitimiteit van die voorwaarden kan worden geborgd. Die verbetering komt er nu in de vorm van het Platform Leg- en Ligrechten, waarin in elk geval NBNL en Vewin participeren. Het platform zal fungeren als intermediair tussen individuele netbeheerders en een commissie van deskundigen aan wie aangesloten partijen hun algemene voorwaarden voor het leggen en instandhouden van leidingen, voor advies kunnen voorleggen. De commissie toetst of de voorwaarden voldoen aan de daaraan redelijkerwijs te stellen wettelijke eisen en op juridische consistentie.

Commissieleden
De commissie bestaat uit prof. mr. J.A.M.A. Sluysmans (bijzonder hoogleraar Onteigeningsrecht aan de Radboud Universiteit), prof. mr. J.W.A. Rheinfeld (universitair docent aan de Radboud Universiteit, gespecialiseerd in agrarisch recht, in het bijzonder in landinrichting en pachtrecht) en mr. F.A. Mulder (partner advocatenkantoor Van Benthem & Keulen, gespecialiseerd in onteigeningsrecht, nadeelcompensatie en planschade, omgevingsrecht, gedoogplichten en de wet voorkeursrecht gemeenten). Deze commissie is inmiddels operationeel, zodat netbeheerders hun voorwaardensets nu ter advisering voor kunnen leggen.