Gouden Driehoek verbetert ontwerp met ervaringsdeskundigheid

Inclusief ontwerpen van openbare ruimten

Frouck de Boer en Peter Waalboer aan het werk om de toegankelijkheid van Schiphol te verbeteren voor mensen met een visuele handicap. Ze staan buiten voor Vertrekhal 2 en bespreken een geleidelijn bij een voetgangersoversteekplaats
Frouck de Boer en Peter Waalboer aan het werk om de toegankelijkheid van Schiphol te verbeteren voor mensen met een visuele handicap.

De Gouden Driehoek is de manier van samenwerken op het gebied van fysieke en digitale toegankelijkheid. Hierdoor kunnen mensen met een visuele beperking volwaardig deelnemen aan de maatschappij. Frouck de Boer, senior adviseur Toegankelijkheid, onderstreept het belang van deze samenwerking: “Maak gebruik van ervaringsdeskundigen en inhoudsdeskundigen om te voorkomen dat ontwerpen voor openbare ruimten achteraf aangepast moeten worden.”

Op de Dag van het OV in Utrecht hielden Frouck de Boer en Peter Waalboer een pleidooi voor de Gouden Driehoek, een samenwerkingsverband tussen een ervaringsdeskundige, een inhoudsdeskundige en de opdrachtgever.

Een driehoek met in elke hoek een van de actoren opdrachtgever, inhoudsdeskundige en ervaringsdeskundige verbeeldt de gelijkwaardige samenwerking tussen die drie.

De Boer benadrukt dat de combinatie van een ervaringsdeskundige en een inhoudsdeskundige cruciaal is: “Een ervaringsdeskundige identificeert knelpunten vanuit eigen ervaring, wat essentieel is voor bewustwording. Voor de vertaling naar hoe het dan wél moet binnen de bredere context, heb je de inhoudelijke adviseur nodig. Diegene heeft technische kennis en kennis van wet- en regelgeving in huis. Zo heb je beide rollen aan tafel.”

Toepassing Schiphol

De Gouden Driehoek werd toegepast bij een ontwerpproject op Schiphol, waarbij De Boer als inhoudsdeskundige en Waalboer als ervaringsdeskundige betrokken waren. Ze werkten samen om een assistentiepaal op Schiphol Plaza vindbaar te maken voor slechtziende en blinde mensen. Waalboer, zelf functioneel blind, gaf waardevolle feedback over de logica en toegankelijkheid van de lijnen. “Hij kon ons heel goed wijzen op de nuances vanuit zijn perspectief. Zoals: klopt dit wel hoe deze lijn loopt? Is dit wel logisch?” vertelt De Boer. “In deze complexe context is eenvoud en voorspelbaarheid heel belangrijk. Want als je een wirwar aan lijnen gaat leggen, ontstaat er een spinnenweb waardoor slechtziende en blinde mensen de weg kwijtraken.”

Vanaf het begin

De Gouden Driehoek moet vanaf het begin van het ontwerpproces voor publieke ruimten worden toegepast om dure aanpassingen achteraf te vermijden. “We willen niet de taak van de ontwerper overnemen, maar voeden,” geeft de Boer aan. “Als je goed ontwerpt heb je helemaal geen geleidelijn nodig. Slechtziende en blinde mensen hebben baat bij houvast via materialisatie en functionele contrasten.”