In de Gelderse uiterwaarden langs de Maas gaat Collectief Rivierenland, een samenwerking van agrarische natuurverenigingen, boeren, burgers en vrijwilligers, agrarisch natuurbeheer uitvoeren op graslandpercelen. Daartoe hebben het collectief en aannemerscombinatie Maaskracht, die werkt in opdracht van Rijkswaterstaat, een samenwerkingsovereenkomst getekend.
Rijkswaterstaat, eigenaar van de eerste 25 meter oever aan weerskanten van de rivier, is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de uiterwaarden. De dienst heeft dat beheer en onderhoud in de uiterwaarden van de IJssel, Rijntakken en Maas georganiseerd via het Waardengedreven OnderhoudsContract Uiterwaarden (WOCU). Maaskracht – een krachtenbundeling van de familiebedrijven Aannemersbedrijf Van Wijlen, Aannemersbedrijf M.J. Smits en Van de Wetering Infra, ondersteund door Tenders & Projects – is de combinatie die het beheer en onderhoud in de uiterwaarden langs de Maas uitvoert. De werkzaamheden bestaan uit inspecties en monitoring, vegetatieonderhoud, natuurbeheer, plus grond-, weg- en waterwerken aan onder meer geulen, plassen en oevers.
Begrazen en maaien
Goed beheer is belangrijk voor een veilige afvoer van hoogwater en voor de versterking van de natuur. Daarom neemt Rijkswaterstaat samen met anderen maatregelen om het dichtgroeien van de uiterwaarden te voorkomen. Een van die maatregelen is het regelmatig begrazen en maaien van graslandpercelen. Maaskracht heeft hier met Collectief Rivierenland afspraken over gemaakt. Het uitgedachte begrazingsbeheer is gericht op het ontwikkelen van soortenrijke graslanden, zoals stroomdalgraslanden, kruiden- en faunarijk hooiland en glanshaverhooiland.
Agrarische natuurverenigingen
De agrariërs die werkzaamheden uitvoeren zijn allen lid van een van de zes agrarische natuurverenigingen in Collectief Rivierenland. Twee van deze agrarische natuurverenigingen zijn betrokken bij het graslandbeheer in het projectgebied van Maaskracht. Betrokken agrariërs hebben volgens Rijkswaterstaat de ambitie om natuurinclusief te ondernemen en hun bedrijfsvoering te extensiveren. “Zo wordt de kennis, ervaring en betrokkenheid benut van families en organisaties die al generaties lang verbonden zijn aan het Gelderse Rivierengebied”, aldus Rijkswaterstaat.
Vegetatielegger leidend
De natuur in de uiterwaarden is zeer divers vanwege de aanwezigheid van zowel grasland, ruigte, bos en struikgewas. De natuur verandert ieder seizoen en ieder jaar onder invloed van groei, het grazen van dieren, zon, wind en water. Rijkswaterstaat: “We zorgen dat al die veranderingen blijven passen in de normen voor de doorstroming van (hoog)water. Maar ook dat de waterkwaliteit verbetert en de riviernatuur versterkt wordt. De normen en uitgangspunten daarvoor zijn vastgelegd in de zogenoemde vegetatielegger.” Op basis van die vegetatielegger verrichten Maaskracht en Collectief Rivierenland groenonderhoud en voeren ze natuurbeheer uit in de uiterwaarden van de Maas.
