Waterschap Friesland gebruikt innovatieve zetstenen op dijklichaam

Het Wetterskip Fryslân heeft de versterking van de Lauwersmeerdijk bij Moddergat in gang gezet. De versterking past in het Hoogwaterbeschermingsprogramma, waarin bescherming tegen water nadrukkelijk wordt gecombineerd met het toepassen van innovatieve technieken. In dit kader worden Verkalit Interlock zetstenen toegepast.

Ruim een jaar geleden werd geconstateerd dat de 50 jaar oude Lauwersmeerdijk aan de Noordoostkant van Friesland weliswaar geen verhoging behoeft, maar wel dringend aan een nieuwe deklaag toe was. De noodzakelijke versterking kon toch worden gekoppeld aan het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), waarin overheden, kennisinstituten en bedrijfsleven nauw samenwerken. Het HWBP heeft niet alleen als doel om meer dan 1100 km Nederlandse zoet- en zeewaterdijken te verstevigen tegen hogere waterstanden, maar zoekt nadrukkelijk naar innovatieve technieken om dit te doen. Het doel is deze ontwikkelde technieken te gebruiken om de internationale positie van Nederland als waterkennisland te vergroten.
Volgens HWBP-directeur Erik Wagener past dit Lauwersmeerproject precies in de doelstellingen: hij verwacht dat de gekozen technieken veel kennis opleveren voor andere dijkversterkingsprojecten.

Verkalit zetstenen
Wetterskip Fryslân koos voor de Verkalit Interlock zetstenen van LBN Betonproducten vanwege het innovatieve hol- en dolsysteem, waarmee de stenen onderling verbonden zijn. Hierdoor worden de krachten van stormvloeden, hoogwater of zware ijsgang beter over het vlak verdeeld. De onderling verbonden zetstenen maken verzakkingen in de dijk direct zichtbaar, zonder dat de sterkte wordt aangetast. Ook heeft de Verkalit deklaag als voordeel dat ze robotmatig snel en secuur gelegd worden en buigingen tot 13 graden volgen zonder dure aanpassingen. De betonnen zetstenen worden in Friesland geproduceerd en leveren de dijkbeheerder een fraai en onderhoudsarm dijklichaam op waarop ook veel ruimte is voor recreatie.

Expertise en innovatie
LBN Betonproducten uit Drachten levert de Verkalit Interlock zetstenen. De zetstenen hebben weliswaar een innovatief hol- en dolsysteem, maar worden in lichtere versie al jaren toegepast in de gekwalificeerde dijkenbouw in Duitsland. De stenen die in Nederland worden gebruikt moet aan veel strengere veiligheidseisen voldoen en zijn daarom extra zwaar uitgevoerd in een 30x30x30 cm variant.

Uitvoering
Het stuk Lauwersmeerdijk bij Moddergat van 4,4 km wordt uitgevoerd door Heijmans Infra. Het werk zal in drie perioden worden uitgevoerd. De fasering is noodzakelijk omdat er tijdens herfst en winter niet aan de dijken mag worden gewerkt. Ook moet men rekening houden met bijvoorbeeld vogelbroedperioden in het beschermde natuurgebied Lauwersmeer/Waddenzee. Het project zal dus in 2022 gereed zijn.
Het werk werd gestart door het leggen van 34 Verkalit ‘zetstenen’ door leerlingen van de basisschool ‘t Kompas uit Paesens-Moddergat. De (houten) stenen zijn beschilderd door de Groningse kunstenares Cora Heerkens die het Lauwersmeer en het Wad vaker als uitgangspunt voor haar werk neemt. Voorzitter van Wetterskip Fryslân Bé de Winter en directeur Hoogwaterbeschermingsprogramma Erik Wagener hielpen de leerlingen een handje. Het kunstwerk wordt overgedragen aan het waterschap.