Het hout voor de balustrade komt van drie eerder afgebroken bruggen (foto: Gemeente Nijmegen).

In de nieuwe Waalsprongwijk Woenderskamp in Nijmegen-Noord is een brug gelegd die bijna volledig is opgebouwd uit hergebruikte materialen. De brug is geschikt is voor de zwaarste verkeersklasse. Bruggenbouwer Meerdink uit Winterswijk leverde de circulaire brug in de nacht van 19 op 20 juli in twee delen aan en installeerde hem op dinsdag 20 juli.

De brug verbindt de nieuwe woonbuurt Woenderskamp met de naastgelegen parkachtige omgeving. Die verbinding – van een stedelijke naar een meer landschappelijke omgeving – wordt benadrukt door het ontwerp en de materiaalkeuze. Het hout voor de balustrade van de brug is ‘geoogst’ uit drie bruggen, die in het verleden in andere delen van Nijmegen zijn afgebroken.

Liggers van de kraanbaan
Maar er is meer hergebruikt. De brug, met een totale overspanning van 10 meter, is gemaakt van staal dat al vijf jaar bij de bruggenbouwer op de werf lag. Het waren vroeger de liggers van de kraanbaan, die de bruggen op de werf verplaatsten. Het gebruikte beton voor de landhoofden is ook circulair. Beton dat uit andere projecten is gesloopt, werd gerecycled: betonpuin kan voor meer dan 95 procent hergebruikt worden voor de productie van secundair beton. Door het betonpuin zorgvuldig te breken en vervolgens te recyclen en te reinigen, ontstaan secundaire grondstoffen die als toeslagmateriaal gebruikt worden voor duurzaam beton. Het brugdek zelf is echter nieuw: de 15 centimeter dikke balken konden niet uit sloophout worden geoogst. Maar het hout is wél afkomstig uit duurzaam beheerd bos, benadrukken Meerdink en de gemeente Nijmegen.
Tekst loopt door onder de foto

circulaire brug
Het brugdek is nieuw: de 15 centimeter dikke balken konden niet als sloophout worden gevonden (foto: Gemeente Nijmegen).

Omgekeerd ontwerpen
Circulair bouwen kent in de praktijk veel haken en ogen, maakt directeur Robbert de Metter van bruggenbouwer Meerdink duidelijk. Er zijn nogal wat factoren waarmee rekening moet worden gehouden, bijvoorbeeld het juiste materiaal, de juiste draagkracht en de juiste maat, de beschikbaarheid etc. “Vaak wordt er dus omgekeerd ontworpen,” zegt De Metter. “Bij circulair bouwen ga je niet uit van het ontwerp, maar van het beschikbare materiaal.”

Verhaal tussen landschap en stad
Wander Hendriks, stedenbouwkundige bij de gemeente Nijmegen, stond mede aan de basis van het ontwerp van de brug: “Deze brug vertelt het verhaal tussen landschap en stad. Dat kun je terugzien in de landhoofden en in de brugleuning: het ontwerp verandert van strakke naar organische vormen. De vertaling van het ontwerp naar de realisatie is gemaakt vanuit een circulaire, duurzame gedachte, en dat is hier door het gebruik van de houten balustrade goed tot uitdrukking gekomen. Meerdink is er heel goed in geslaagd om bij de uitgangspunten voor het ontwerp de juiste materialen te vinden.”

De Metter vult aan: “Dat vraagt niet alleen om creativiteit en vindingrijkheid van het bouwteam, maar ook van flexibiliteit en medewerking van het de opdrachtgever. Zo is er in dit geval veel overlegd en heeft de gemeente Nijmegen veel medewerking verleend. Ook is er veel overleg geweest met het waterschap, dat de watergang straks gaat beheren, en de Ruimtelijke Kwaliteitscommissie, die het ontwerp heeft beoordeeld. Maar het is gelukt, de brug ligt er, en we zijn er bijzonder trots op!”

Meer bruggen volgen
De circulaire brug wordt naar verwachting eind augustus in gebruik genomen. Volgend jaar komen er nog vijf bruggen over dezelfde singel, die wat betreft vormgeving als familie van elkaar herkenbaar zijn. Ook bij de andere bruggen wordt ingezet op zoveel mogelijk hergebruik van materialen.

circulaire brug
De circulaire brug is in de nacht van 19 op 20 juli in twee delen aangeleverd en op dinsdag 20 juli geïnstalleerd (foto: Gemeente Nijmegen).