Gouden Piramide
De gelukkige prijswinnaars (foto: Rijksoverheid).

Demissionair minister Ollongren van Binnenlandse Zaken heeft de Gouden Piramide 2020 toegekend aan het Projectbureau Ooijen-Wanssum voor de gelijknamige gebiedsontwikkeling rond de Maas in Noord-Limburg. De Gouden Piramide, die sinds 2003 wordt uitgereikt, is de rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap in de architectuur en gebiedsontwikkeling. De winnaar ontvangt naast de trofee een geldbedrag van 75.000 euro.

Het winnende projectbureau is een samenwerkingsverband van de provincie Limburg (de formele opdrachtgever) met het waterschap Limburg, de gemeente Horst aan de Maas, de gemeente Venray en Rijkswaterstaat. De directe aanleiding voor de gebiedsontwikkeling was de noodzaak om een flessenhals in de Maas weg te nemen. Deze vormde een groot risico op overlast bij hoge waterstanden. De belangrijkste ingrepen waren het herstel van een oude rivierarm, die in het verleden van de Maas was afgesneden, en de aanleg van twee hoogwatergeulen. Het projectbureau combineerde deze ingrepen met de ontwikkeling van een vrij toegankelijk natuurlandschap en verbetering van de leefbaarheid, de infrastructuur en de regionale economie. Het projectbureau was de opdrachtgever, aannemerscombinatie Mooder Maas voerde het werk uit en het daaraan verbonden bureau H+N+S Landschapsarchitecten tekende voor het ontwerp.

Hoogwater als ultieme test
In de zomer van 2021, toen Limburg geteisterd werd door overstromingen, bleek hoe hard deze gebiedsontwikkeling nodig was. Op dat moment had de jury al besloten om het projectbureau voor te dragen als winnaar van de Gouden Piramide. De jury oordeelde dat de gebiedsontwikkeling tot in het kleinste detail klopt. Zowel in het ruimtelijk ontwerp als in de maatschappelijke inbedding en de bestuurlijke aanpak. Over de hele linie zijn vernieuwende keuzes gemaakt, steeds ten dienste van het eindresultaat. Juryvoorzitter en toenmalig Rijksbouwmeester Floris Alkemade: “Deze opdrachtgever heeft de noodzaak van rivierverruiming weten om te zetten in een enorme stimulans voor de kwaliteit van leven, door de oude rivierbedding weer te activeren en dat te verbinden aan een heel mooie landschappelijke ontwikkeling.”

Publicatie en documentaire
De beste inzendingen van de Gouden Piramide worden uitvoerig beschreven in het boek ‘Stuurmanskunst’, dat kosteloos is te bestellen en te downloaden via de website van de Gouden Piramide. Hier kunt u ook een documentaire over de vijf genomineerde opdrachtgevers vinden. Behalve het Projectbureau Ooijen-Wanssum waren dat de VvE Schoonschip voor de drijvende woonbuurt in Amsterdam-Noord, Zeestad CV/BV voor de revitalisering van het Stadshart Den Helder, Heijmans Vastgoed BV voor de herontwikkeling van Fenix in Rotterdam en de Stichting De Getijden voor haar woningbouwproject in collectief particulier opdrachtgeverschap in Nijmegen.

Over de prijs
Met de Gouden Piramide wil de rijksoverheid de aandacht vestigen op het belang van excellent opdrachtgeverschap in de architectuur en gebiedsontwikkeling. De tweejaarlijkse prijs maakt deel uit van het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp (ARO), een vierjarig stimuleringsprogramma om de inzet van ruimtelijk ontwerp bij maatschappelijke opgaven te versterken. De ministeries van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties en van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap zijn verantwoordelijk en de overige departementen zijn betrokken. Het actieprogramma vormt een onderdeel van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en het cultuurbeleid. Begin januari 2022 start de inschrijving voor de volgende editie.