Dijkverlegging Paddenpol voor waterveiligheid en natuurbehoud

Landelijk voorbeeld van Integraal Riviermanagement

Dijkverlegging Paddenpol, luchtfoto van de IJssel bij Paddenpol
De IJssel bij Paddenpol | Foto: WDODelta

Op 5 juli is met een samenwerkingsovereenkomst het plan voor de dijkverlegging Paddenpol bekrachtigd. Het gaat om het stuk IJsseldijk tussen Wijhe en Herxen. Partners in de samenwerking zijn het ministerie van IenW, het Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta), de provincie Overijssel en Staatsbosbeheer.

De dijkverlegging zorgt voor waterveiligheid in combinatie met een klimaatbuffer en 13 hectare extra riviernatuur langs de IJssel. Het samenwerkingsproject is een landelijk voorbeeld van Integraal Riviermanagement (IRM) waarvan de uitvoering op korte termijn voorzien is. Hierin werken Rijk en regio samen aan de uitdaging om het Nederlandse rivierengebied veerkrachtig en toekomstbestendig te maken.

Verleggen in plaats van versterken

De dijkverlegging Paddenpol is een initiatief van de provincies Overijssel en Gelderland, Staatsbosbeheer en van de ministeries van IenW enLNV. Vanuit het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) bereidde Waterschap Drents Overijsselse Delta al dijkversterking voor. In 2019 toonde onderzoek aan dat dijkverlegging in plaats van -versterking ook een reële optie was die direct kansen biedt voor natuurontwikkeling en waterveiligheid. Minister van Infrastructuur en Waterstaat, Cora van Nieuwenhuizen: “De dijkverlegging bij Paddenpol biedt kansen voor waterstandsverlaging, natuur, waterkwaliteit, duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en recreatie.”

Veel doelen dienen

De dijkverlegging en de inrichting van het buitendijkse gebied dragen bij aan de doelstellingen van meerdere beleidsprogramma’s: de Kaderrichtlijn Water (KRW), de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW), Integraal riviermanagement (IRM) en provinciale natuur- en klimaatdoelen. Zo zorgt de waterstandsdaling voor waterveiligheid gecombineerd met doelen voor natuurontwikkeling en waterkwaliteit. De totale kosten van de dijkverlegging belopen naar schatting ruim 20 miljoen euro.

“De samenwerking rond Paddenpol laat zien wat er bereikt kan worden als we krachten bundelen. Verschillende maatschappelijke doelen worden op een klein stukje land in één keer bereikt. Van waterveiligheid tot natuur en van waterkwaliteit tot klimaatadaptatie. Een mooie kans die we nu gezamenlijk binnen schieten,” aldus bestuurder Breun Breunissen van het WDODelta.

Pro’s van dijkverlegging

Doordat de uiterwaard breder wordt, levert dijkverlegging meer ruimte op voor de IJssel dan een dijkversterking. Dat maakt de waterstand op de rivier in tijden van grote afvoeren minder hoog. Tegelijkertijd blijft het hoge water langer staan. De Paddenpol is dan een natuurlijke waterbuffer die in tijden van droogte water levert aan de natuur. De ecologische waterkwaliteit verbetert en er ontstaat extra riviernatuur met natte graslanden.

Videopresentatie van WDODelta over de dijkverlegging

Inrichtingsvoorstel

In 2019 is gestart met ideeënvorming over de inrichting van het nieuwe buitendijkse gebied. De samenwerkingspartners hebben dit verwerkt tot een inrichtingsvoorstel voor de dijkverlegging. Hierin werkten ze samen met belangenorganisaties en omwonenden.

Naar ontwerpplannen

De beklonken samenwerking is het startschot voor uitwerking van een Voorlopig en een Definitief Ontwerp. De eerste schop voor het project IJsselwerken gaat volgens planning in 2023 de grond. De afronding moet plaatsvinden in 2027.