Volgens het rijk zouden de dijken aan de Waal sterk genoeg moeten zijn om een 18.000 kuub water per seconde te kunnen afvoeren. (foto: Esther Rasenberg).

Bewoners van zo’n 15 kilometer Waaldijk vinden een ophoging van de dijk met zo’n 30 centimeter onzinnig. Volgens hen is de dijk nu bestand tegen een aanvoer van Rijnwater van 16.000 kubieke meter per seconde bij Lobith en ook die waterafvoer is nog nooit voorgekomen. Volgens de bewoners zal dat ook nooit voorkomen, doordat bij zulke hoge waterstanden het achterland in Duitsland eerst zal overstromen.

In het Deltaprogramma staat nog steeds dat er bij Lobith in de Rijn tot 2100 een maatgevende afvoer van 18.000 m3/sec nodig zal zijn. In dagblad De Gelderlander vertellen de bewoners dat er tijdens het hoogwater in 1995 een maximum van 10.000 kubieke meter water per seconde is gemeten. En mocht er in de toekomst toch ooit een paar centimeter water over de dijk komen, dan krijgen wij als eerste natte voeten en leggen we wat zandzakken voor de deur, stellen de bewoners.

Andere aanpak
Bewoners Geuko Siebenga en André Fenneman voeren in de krant het woord namens enkele tientallen mensen die aan de Waaldijk wonen. Zij zetten grote vraagtekens bij de verzwarings- en verhogingsplannen van Waterschap Rivierenland. De bewoners willen ook graag een veilige dijk en een veilige Betuwe, maar zij pleiten voor een andere aanpak. Hun voorkeur gaat uit naar het intern verstevigen van de dijk met een soort bewapening.

Damwanden
Het waterschap wil op plekken met weinig ruimte, bijvoorbeeld doordat er woningen staan, stalen damwanden gebruiken. Op plekken met meer ruimte zouden kunststof damwanden moeten komen, aangevuld met steunbermen die flauw aflopen aan de teen van de dijk. De kosten van het project zijn geraamd op 155 miljoen euro. Inmiddels liggen in de vier gemeenten waar deze dijkverzwaring speelt de bestemmingsplannen ter inzage en kan bezwaar worden gemaakt.

Vieze grond
De bewoners vrezen scheuren in hun huizen als de damwanden de grond in worden getrild. Ook hebben ze er geen vertrouwen in dat de miljoenen kuubs aan klei die worden aangevoerd ‘schoon’ zijn. Het waterschap weet zelf op dit moment nog niet waar alle klei vandaan moet komen. De bewoners zijn bang dat de aangevoerde klei straks metalen, PFAS of andere verontreinigingen bevat.

Vasthouden van zoetwater
De bewoners vinden verder dat er in de plannen rekening moet worden gehouden met de  droogteproblematiek. Het vasthouden van zoetwater wordt in een veranderend klimaat steeds belangrijker. Het water zou kunnen worden opgevangen in de uiterwaarden, maar misschien ook wel door binnendijks waterbekkens te maken. Fenneman noemt het Rijnstrangengebied onder Zevenaar als locatie. “Maar veel kleinschaliger zou het zelfs hier binnendijks langs de Waal kunnen, bijvoorbeeld bij De Danenberg tussen Slijk-Ewijk en Oosterhout.